Fysiotherapie

Met onze fysiotherapeut bent u snel weer in beweging

Snel op de fiets een boodschap halen. Soepel door het verkeer manoeuvreren. In huis even een plintje vervangen, ondanks pijn in uw knie. Fietsen, lopen, bukken, daar denkt u eigenlijk niet bij na. Tot het moment dat u last krijgt van een zeurende knie, pijn in uw rug of schouder… ?

U vraagt zich af hoe u snel weer alles kunt doen wat u voorheen deed. Of hoe u zo goed mogelijk blijft bewegen ondanks uw klachten. Onze fysiotherapeuten helpen u weer in beweging. .

🤝 Dit doen we door:

• 👤 Persoonlijke hulp. Je ontvangt individuele behandeling en persoonlijke begeleiding.
• 🎯 Doelen die bij jou passen. Ieder mens is anders. We spreken samen af wat je wilt bereiken. We meten hoe het gaat. Zo word je snel weer fit.
• 🔍 Jij bent het belangrijkste. Past een andere plek beter bij jouw klacht? Dan helpt Portegies Fysio voor sporters jou om de juiste plek te vinden.
• 🌐 Een groot netwerk. Wij werken veel samen met andere experts.
• 📚 Altijd de beste zorg. Onze fysiotherapeuten werken volgens de nieuwste inzichten.

Klik hier om een afspraak met een van onze fysiotherapeuten te maken.

Artrose

Bewegen met Heup- en Knieartrose

Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat onze fysiotherapeuten voor u kunnen betekenen.

Wat is Artrose?

Artrose is een aandoening van één of meerdere gewrichten. Een gewricht bestaat uit twee botuiteinden, die zijn bekleed met kraakbeen. Het kraakbeen vangt de schokken op en zorgt dat de botuiteinden soepel kunnen bewegen. Het gewricht wordt omgeven door het gewrichtskapsel en de gewrichtsbanden. Aan de binnenkant van het gewrichtskapsel zit een slijmvlieslaagje dat als een soort smeermiddel voor het gewricht werkt. Bij artrose neemt het gewrichtskraakbeen in kwaliteit af en wordt dunner. Aan de gewrichtsranden kunnen benige zwellingen (osteofyten) ontstaan.

De oorzaak van artrose is niet duidelijk. Wel is er een aantal factoren die een rol spelen bij het ontstaan van artrose. Deze risicofactoren zijn onder andere overgewicht, hogere leeftijd, lichamelijk zwaar werk, (sport)letsels, en het voorkomen van artrose in de familie. Artrose komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Bij artrose zijn er vaak afwijkingen op de röntgenfoto te zien, maar deze houden slechts in geringe mate verband met klachten als pijn, stijfheid en verminderde gewrichtsbeweeglijkheid. Zo ziet men soms duidelijke afwijkingen op de röntgenfoto passend bij artrose, zonder pijnklachten of bewegingsbeperkingen.

Leven met Heup- en Knieartrose

Pijn is voor de meeste mensen het belangrijkste symptoom. Deze pijn treedt aanvankelijk vooral op bij het in beweging komen en bij langdurig belasten en neemt vaak toe naarmate de dag vordert. In latere fasen is er ook pijn in rust en nachtelijke pijn. Bij heupartrose zit de pijn meestal in de lies en aan de voor- en zijkant van de heup, en straalt soms uit naar het bovenbeen en de knie.

Bij knieartrose zit de pijn meestal in en rondom de knie, maar soms kan de pijn ook in het bovenbeen of de heup gevoeld worden.
Stijfheid bij artrose is meestal startstijfheid, die na enkele minuten bewegen weer verdwenen is.

Verdikking van het gewricht kan veroorzaakt worden door bot uitsteeksels (osteofysten) of zwelling van het gewrichtskapsel. Bij artrose is de beweeglijkheid van gewrichten vaak verminderd. In verder gevorderde stadia kan een afwijkende stand van het gewricht optreden, zoals bijvoorbeeld X-benen of O-benen bij artrose van de knie.

Het gevolg van deze klachten en verschijnselen kan zijn dat er problemen ontstaan bij het uitvoeren van dagelijkse activiteiten als bijvoorbeeld lopen, traplopen, gaan zitten en opstaan en sokken en schoenen aantrekken. De klachten van artrose leiden bij veel mensen tot minder algehele lichaamsbeweging, waardoor de spierkracht en de conditie afnemen.

Wat kunt u zelf doen?

Het belangrijkste is dat u in beweging blijft. Het doel hiervan is uw spieren te versterken en het uithoudingsvermogen te vergroten of te behouden. Om dit doel te bereiken doet u er goed aan om minstens vijf dagen in de week minimaal een half uur matig intensief te bewegen. Matig intensief bewegen betekent dat u een wat verhoogde hartslag heeft en een wat snellere ademhaling. U krijgt het wat warmer, maar u bent niet buiten adem en u kunt een gesprek voeren.

Zorgen voor voldoende lichaamsbeweging hoeft niet ingewikkeld te zijn. Denk aan een wandelingetje naar de brievenbus, op de fiets naar de supermarkt, de trap nemen in plaats van de lift en een uurtje tuinieren. Ook zwemmen is een goede vorm van bewegen.

🏃‍♂️ Tips voor bewegen

• 📅 Beweeg elke dag minstens een half uur.
• 👂 Luister naar je lichaam. Stop als het pijn doet. Zo bescherm je je gewrichten.
• 🛑 Heb je meer last? Doe het dan rustiger aan. Begin weer als de pijn weg is.
• ⏳ Neem de tijd. Je mag best even rusten tijdens het bewegen.
• 📈 Bouw het langzaam op. Beweeg elke keer een beetje langer, vaker of sneller.
• 🕒 Beweeg op een vaste tijd in de dag. Doe ook de oefeningen van de fysiotherapeut.
• 🌲 Loop op een zachte ondergrond als dat fijner voelt. Denk aan gras of het bos.
• 👟 Draag goede schoenen met zachte zolen die de klappen opvangen.

De juiste beweegactiviteit

Hoewel bewegen en sporten juist goed zijn bij heup- en knieartrose, zijn niet alle sporten even geschikt. Welke sport u kiest, hangt af van uw voorkeur en uw lichamelijke mogelijkheden. Merkt u aan uw lichaam dat een bepaalde sport te zwaar is, dan kunt u mogelijk kiezen voor een aangepaste variant. Onze fysiotherapeuten kunnen u hierbij helpen. Belangrijk is dat u vooral iets kiest dat u leuk vindt. Hierdoor bent u meer gemotiveerd om het te blijven volhouden.

🧑‍⚕️ Fysiotherapie bij artrose en het eigen risico

Heb je last van artrose in je knie of heup? En ga je naar de fysiotherapeut? Dan hoef je in 2026 bij veel verzekeraars geen eigen risico te betalen.

Hieronder zie je hoe het werkt per zorgverzekeraar.

🆓 1. Hier betaal je GEEN eigen risico

Bij deze verzekeraars zijn de eerste 12 behandelingen uit de basisverzekering. Je betaalt dus € 0,- eigen risico.

• VGZ (en ook: Univé, Zekur, IZA, IZZ, UMC)
• Zilveren Kruis (en ook: FBTO, Interpolis, De Friesland)
• Zorg en Zekerheid

💰 2. Hier betaal je WEL eigen risico

Bij deze verzekeraars betaal je de eerste behandelingen eerst zelf, via het eigen risico. Dit kost maximaal € 385,-.

Menzis

CZ

⚠️ Let op: Wij hebben in 2026 géén overeenkomst met zorgverzekeraars ASR, De Amersfoortse, Ditzo, EUcare.

Behandeling

Voordat de fysiotherapeut u kan behandelen, zal hij of zij vragen stellen over uw gezondheid en uw persoonlijke situatie en lichamelijk onderzoek doen om na te gaan wat uw klachten zijn. Met deze gegevens zal de fysiotherapeut samen met u bepalen waaraan u tijdens de fysiotherapeutische behandeling zal werken. Dit zijn de zogenaamde behandeldoelen. Bij elk behandeldoel zal, in overleg met u, een passende behandelmethode worden gekozen. De fysiotherapeut heeft verschillende behandelmethoden ter beschikking. De belangrijkste behandelmethoden bij artrose van heup en/of knie zijn oefentherapie en voorlichting en advisering.

Oefentherapie

U begint meestal met individuele oefentherapie die zich vooral richt op het versterken van de spieren en het verbeteren van het uithoudingsvermogen. Verder heeft oefentherapie tot doel de beweeglijkheid van uw gewrichten te verbeteren en het lopen te vergemakkelijken. Ook bepaalde dagelijkse activiteiten die voor u lastig zijn, zullen in het oefenprogramma aan bod komen. De fysiotherapeut heeft voor deze oefeningen verschillende oefenmaterialen en toestellen ter beschikking, zoals een bal, gewichtjes en een hometrainer. Naast het oefenen onder begeleiding krijgt u meestal ook huiswerkoefeningen mee. Dit zijn de oefeningen die u zelf thuis, dagelijks of enkele keren per week, uitvoert.

Voorlichting en advisering

De fysiotherapeut kan u informatie geven over heup- en knieartrose. Onderwerpen die hierbij aan de orde kunnen komen zijn bijvoorbeeld: Hoe kan ik de belasting van mijn gewrichten verminderen? Wat kan ik zelf doen tegen pijn en stijfheid? Welke sport of andere beweegactiviteit is voor mij het meest geschikt? Welke brace zou mijn knie kunnen ondersteunen tijdens sport of bewegen?

Na de behandeling

Zodra de behandeldoelen zijn gehaald, zal de fysiotherapeut de behandeling afsluiten. Dit gebeurt pas wanneer u in staat bent de oefeningen zelfstandig uit te voeren en de adviezen in de praktijk kunt brengen. Om het behaalde behandeleffect op de lange termijn te blijven behouden is het van belang om te blijven oefenen en bewegen. De fysiotherapeut kan u helpen om, nadat de behandeling is afgesloten, door te stromen naar een van de vele bewegingsactiviteiten of sportactiviteiten, zoals Sportief Wandelen, Nordic Walking of Meer Bewegen voor Ouderen.

Operatie

Als conservatieve behandeling zoals pijnstilling, oefentherapie en/of het gebruik van een brace niet voldoende is kan bij ernstige artrose het gewricht vervangen worden door een kunstheup of kunstknie. Als een operatie nodig is, kan de fysiotherapeut u zowel vóór als na de operatie ondersteunen. U traint bij voorkeur voorafgaand aan de operatie met de fysiotherapeut om met een goede conditie de operatie in te gaan. Gebleken is dat u daardoor sneller herstelt na de operatie. Tevens krijgt u informatie over wat u direct na de operatie wel en niet mag doen en hoe u het geopereerde gewricht zo snel mogelijk weer goed kunt gebruiken. Ook leert de fysiotherapeut u goed gebruik te maken van bijvoorbeeld een kruk of een stok bij het lopen.

Kijk ook eens op: Netwerk Artrose West-Nederland

Hoe kunt u pijn onderin uw rug verminderen en nieuwe klachten voorkomen?

Wat is lage rugpijn precies?

Lage rugpijn heet ook wel spit, lumbago of A-speciefieke lage rugpijn. Patiënten met lage rugpijn hebben pijn onder in de rug. De pijn kan ook uitstralen naar de bil of het been. Vooral lang staan of zitten, maar ook bewegen, kan flink pijn doen. Lage rugpijn komt veel voor. Vier van de vijf mensen hebben wel eens last van hun rug. Sommigen krijgen het maar één keer, bij anderen komt het geregeld terug, maar dat betekent niet dat het dan ernstig is.

Waar rugpijn vandaan komt, is bij de meeste mensen lastig aan te geven. Zelfs bij erge pijn in uw rug is er meestal geen sprake van een ziekte of blijvende schade. Zeker is dat rugpijn bij de meeste mensen te maken heeft met de spieren, banden en gewrichten in de rug. Deze werken dan even niet zoals zou moeten. Ze zijn, simpel gezegd, ‘uit vorm’ of ‘uit balans’. Dat is echter geen reden tot pessimisme. Rugpijn heeft een goede prognose, dat wil zeggen: de kans is groot dat de klachten verdwijnen.

Waarom krijgt u last van uw onderrug?

Sommige dingen zorgen ervoor dat u sneller rugpijn krijgt. Dit gebeurt vaak door:

• 📦 Veel zware dingen tillen en tegelijk uw lichaam draaien (vooral met rechte benen).
• 🪑 Lang in dezelfde houding zitten of staan op uw werk of thuis.
• 🔄 Vaak dezelfde beweging achter elkaar maken.
• ⚡ In één keer heel hard gaan sporten of werken.
• 🚜 Werken met machines die hard trillen.
• ⚖️ Te zwaar zijn.
• 🚬 Roken.

Wat kunt u zelf doen om uw rugklachten onder controle te krijgen?

Pijn in uw rug is lastig en vervelend. Om vele redenen. Uw humeur kan eronder lijden, het huishouden, uw werk. In sporten, winkelen, uitgaan of tuinieren heeft u gewoon minder zin. Langdurige rugpijn beïnvloedt uw dagelijkse leven op een onprettige manier.

Nu is het geruststellend om te weten dat rugpijn meestal vanzelf weer over gaat. Maar zeker als u er langere tijd last van heeft, is het goed om te weten wat u er zelf aan kunt doen. Want weliswaar zorgt een fysiotherapeut voor de nodige behandeling, op termijn heeft u zelf de sleutel in handen voor het verminderen van uw klachten. Daarbij kunt u wel rekenen op begeleiding en advies van uw fysiotherapeut.

Een wondermiddel tegen rugpijn bestaat niet. Geen enkele huisarts of fysiotherapeut kan beloven dat hij of zij u wel ‘even’ beter maakt. Maar om van uw rugpijn af te komen, kunt u heel veel zelf doen.

Met onze kennis van het dagelijks bewegen hebben we een aantal gerichte aanwijzingen verzameld in deze folder. Zodat u ook zelf kunt werken aan het verminderen van rugpijn en het voorkomen van nieuwe rugklachten.

Wat kunt u zelf doen aan lage rugpijn?

Wat kunt u zelf doen aan lage rugpijn?

• 🏃 Blijf bewegen: Dit is het belangrijkste advies. Niets doen is juist slecht voor uw rug. Door te bewegen herstelt uw rug sneller.
• 📅 Doe uw normale dingen: Probeer uw gewone werk en taken thuis te blijven doen, ook al heeft u een beetje pijn.
• ⚠️ Pas tijdelijk op met zware dingen: Vermijd de eerste dagen zwaar tillen, zwaar poetsen en te lang in dezelfde houding zitten of staan.
• 📈 Bouw het rustig op: Na een paar dagen tot een week kunt u steeds iets meer doen. Doe elke dag een beetje, ook als u een dag meer pijn heeft. Forceer niets.
• 🧘 Neem rust: Zorg voor genoeg momenten om te ontspannen.
• 🔄 Wissel af: Verander vaak van houding en loop af en toe een klein stukje.
• 🩺 Vraag hulp: Twijfelt u over wat u wel of niet mag doen? Vraag dan advies aan uw fysiotherapeut.

Omgaan met een acute aanval van rugpijn

Ook al heeft u momenten met veel rugpijn, bedenk dat deze meestal niet wordt veroorzaakt door een ernstige ziekte. Eventueel kunt u pijnstillers (zoals paracetamol) nemen. Het is verstandig om ze in te nemen op vaste tijdstippen, bijvoorbeeld om de 4 tot 6 uur. Bouw het gebruik ervan langzaam af en stop niet opeens helemaal met pijnstillers. Bedrust is meestal niet nodig, maar soms kán het gewoon niet anders. Probeer in elk geval niet langer dan twee dagen in bed te blijven, anders wordt uw rug stijf en raken uw spieren ontwend aan beweging en inspanning. Begin binnen enkele dagen tot een week weer geleidelijk uw normale activiteiten op te bouwen.

Praktisch advies

Tillen

Sta er even bij stil hoe u gaat tillen en ken uw eigen kracht. Til en/of draag de dingen dicht tegen uw lichaam aan. Zak door uw knieën (in plaats van voorover te bukken) voordat u iets optilt. En voorkom dat u met uw rug draait terwijl u iets zwaars in handen heeft.

Houding

Uiteraard is een goede houding belangrijk. Wisselen van houding is gezond. Sterker nog, als u de hele dag op dezelfde manier zit of staat krijgt u eerder problemen.

Zitten

Gebruik een stoel die goed steun geeft in uw onderrug. Vermijd het zitten op lage en zachte stoelen. Wanneer u lang achter elkaar moet zitten, probeer dan regelmatig te wisselen van houding, en waar mogelijk elke 20 tot 30 minuten even op te staan en te bewegen. Ga ook na of uw werkoppervlak een comfortabele hoogte heeft.

Staan

Als u lange tijd achter elkaar moet staan, probeer dan regelmatig te wisselen van houding en waar mogelijk elke 20 tot 30 minuten toch even te zitten.

Werk

Wanneer u zich ziek meldt op uw werk, hou dan contact met uw werkgever en uw collega’s. Eventueel kunt u proberen om een deel van de dag weer aan het werk te gaan. Zo blijft u toch betrokken. Naarmate u langer thuiszit, wordt het moeilijker om uw werk weer op te pakken. Ook groeit de kans op langdurig werkverzuim.

In conditie blijven

Wie fit blijft, loopt minder risico dat de rugpijn weer terugkomt. Daar kunt u aan werken door regelmatig te bewegen, bijvoorbeeld door te wandelen, zwemmen of fietsen. Doe vooral wat u leuk vindt, want dan gaat u er makkelijker op termijn mee door. En dat is voor uw rug natuurlijk het beste.

Ontspannen

Bij een goede conditie hoort ook ontspanning. Stress zorgt voor een gespannen houding en dit vergroot de kans op rugpijn.

Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen?

De behandeling is voornamelijk gericht op het geven van informatie en adviezen, oefenen en bewegen. Bij acute klachten zullen specifieke rugoefeningen de pijn niet zo snel doen verdwijnen, maar ze kunnen er wel voor zorgen dat u zich beter voelt. Bij chronische/langdurige klachten leveren specifieke oefeningen aantoonbaar positieve resultaten op. Daarnaast krijgt u algemene informatie, adviezen en oefeningen gericht op uw houding en uw dagelijkse activiteiten. Verder krijgt u specifieke informatie en oefeningen voor die problemen die u tijdens het bewegen ervaart. Daar hebt u op termijn het meeste aan.

De fysiotherapeut is vooral uw persoonlijke coach die helpt bij het herstel van uw klachten en bij het oppakken van uw dagelijkse activiteiten. U wordt zo begeleid dat u bij eventuele nieuwe rugklachten zelf weet wat u het beste kunt doen. Welke bewegingen wel goed gaan, wat u beter kunt vermijden, kortom, u leert te leven met uw rug.

Het belang van bewegen

Deze　tekst geeft uitleg over lage rugpijn en geeft aan wat u eraan kunt doen, maar wist u dat het aanleren van een actieve leefstijl u op veel fronten winst kan opleveren? Regelmatige lichaamsbeweging draagt op allerlei manieren bij aan uw gezondheid. Uw hart en bloedvaten blijven beter in conditie, bewegen heeft een positieve invloed op de bloeddruk en het cholesterolgehalte en bovendien verkleint het de kans op overgewicht. Verder blijven uw botten langer sterk en werkt uw spijsvertering beter. U voelt zich energieker, kunt gemakkelijker ontspannen en bent daardoor beter bestand tegen stress. Voldoende lichaamsbeweging verhoogt uw kwaliteit van leven, want als u soepel kunt bewegen, voelt u zich beter!

Heb jij rugklachten dan helpen onze fysiotherapeuten helpen je graag.  

M. Osgood Schlatter

Groeipijn van de knie bij kinderen

Morbus Osgood-Schlatter (OSD) is een knieblessure door overbelasting die vooral voorkomt bij kinderen in de groei die veel sporten. Bij meisjes gebeurt dit meestal tussen de 8 en 12 jaar, en bij jongens tussen de 10 en 15 jaar. Deze aandoening is in 1903 voor het eerst beschreven door de Amerikaanse chirurg Robert Osgood en de Zwitserse chirurg Carl Schlätter.

De belangrijkste kenmerken zijn:

• 📍 Pijnlijke plek: Er is een duidelijke pijnplek aan de voorkant van het been, net vlak onder de knieschijf.
• 🦴 Harde bult: Op die plek ontstaat vaak een harde, gevoelige bobbel op het scheenbeen. Deze plek doet ook pijn als je erop drukt.
• 🏃 Erger door bewegen: De pijn wordt erger tijdens of vlak na het sporten. Vooral activiteiten zoals rennen, springen, knielen, diepe kniebuigingen en traplopen doen pijn.
• 🛌 Minder pijn bij rust: Als het kind rustig zit of ligt, verdwijnt de pijn meestal of wordt deze een stuk minder.
• 🦵 Eén of beide knieën: Meestal hebben kinderen aan één knie last, maar het kan ook aan beide benen tegelijk voorkomen. 

De klachten kunnen een paar maanden tot twee jaar duren, maar gaan gelukkig altijd vanzelf over zodra het bot volledig is uitgegroeid en de groeischijven sluiten.

Protocol

Portegies Fysio voor sporters maakt gebruik van een intern protocol welke mede ontwikkeld is door masterstudenten sportfysiotherapie van de Hogeschool Utrecht. Vaak is langdurige behandeling door de fysiotherapeut niet nodig, maar kan het heel zinvol zijn om de sporter en ouder(s) goed te informeren en te voorzien van adviezen en oefeningen.

Een vergelijkbare aandoening komt bij sportende kinderen in de groeispurt voor rondom de hiel en achillespees. Deze aandoening heet M. Severs en wordt nog wel eens gemist en onjuist gediagnostiseerd als hielspoor.

Vragen?

Heeft u vragen of twijfelt u of deze aandoening een rol speelt bij knieklachten van uw sportende kind? Neem dan contact op voor een eenmalig consult zodat we u en uw kind kunnen voorzien van uitleg en de juiste adviezen.

Patello-Femoraal Pijn (PFP)

Patello-Femoraal Pijn (PFP)

Patello-femoraal pijn is een verzamelnaam voor aandoeningen, met als voornaamste klacht: pijn aan de voorzijde van de knie. Deze klacht komt voor op alle leeftijden, maar komt vaker voor bij adolescenten en jongvolwassenen. De term ‘patello-femoraal’ is afgeleid van de Latijnse woorden patella en femur, die respectievelijk ‘knieschijf’ en ‘dijbeen’ betekenen. Patello-femorale pijn gaat om een irritatie tussen of rondom deze structuren. Op de afbeelding zien we een knie met de knieschijf in de groeve van het bovenbeen.  

Patello-femorale pijn is de meest voorkomende knieklacht en komt vaak voor zonder daadwerkelijke beschadiging. In enkele gevallen is er sprake van beschadiging van het kraakbeen tussen de knieschijf en het bovenbeen. Dit noemt men retropatellaire chondropathie.

Klachten

 Wat merkt u van het patellofemoraal pijnsyndroom?

U voelt dit vooral aan deze dingen:

• 🚲 Pijn bij zwaar fietsen: Fietsen is pijnlijk als u hard moet trappen, bijvoorbeeld tegen de wind in of in een zware versnelling.

• 📍 Pijn rond de knieschijf: U voelt een zeurende pijn om of achter uw knieschijf. Het is vaak moeilijk om precies aan te wijzen waar de pijn zit.

• 🔊 Geluiden in de knie: Uw knie kan een krakend, klikkend of knarsend geluid maken als u deze beweegt.

• 🪑 Pijn bij lang zitten: U krijgt pijn als u een lange tijd stilzit met gebogen knieën. Bijvoorbeeld in de auto of in de bioscoop.

• 🧘 Pijn bij hurken: Door uw knieën zakken doet pijn.

• 🛗 Pijn bij traplopen: Lopen op de trap (vooral naar beneden) zorgt voor extra pijn.

Oorzaak

De knieschijf is een zeer belangrijke schakel voor het leveren van kracht van het bovenbeen naar het onderbeen. De spieren rondom de knieschijf moeten zorgen voor een goede aansturing tijdens het bewegen. Er zijn vele mogelijke oorzaken voor het ontstaan van patello-femorale pijn. Hieronder een overzicht van de meest voorkomende oorzaken:

• Overbelasting van de knie bij veranderingen in belasting (bijvoorbeeld meer of zwaarder sporten)
• Verminderde lengte of verhoogde spanning van de spieren/pezen rondom de knieschijf
• Spierzwakte of onevenwichtige spierkracht rondom de knie
• Verminderde aansturing van de knieschijf tijdens beweging, waardoor de knieschijf niet goed “spoort” in de groeve van het bovenbeen.
• Veranderingen in de anatomie van de knie, zoals een afwijkende knieschijfstand.
• Gewrichtsirritatie.

Diagnose

De diagnose kan gesteld worden door middel van een vraaggesprek en fysiotherapeutisch lichamelijk onderzoek. Aanvullende diagnostiek zoals een röntgenfoto of een MRI is hiervoor niet of zelden nodig

Behandeling

De behandeling heeft als doel pijnvermindering en verbetering van de functie van de knie. De behandeling bestaat uit het herstellen van het evenwicht tussen belasting en belastbaarheid alsook oefeningen gericht op coördinatie en kracht rondom de knie. Hierbij wordt er ook aandacht besteed aan enkel, heup en rompspieren. Indien nodig kan tape overwogen worden als aanvulling op de hierboven genoemde behandelmethodes.

Patella Instabiliteit (knieschijf uit de kom)

Patellofemorale instabiliteit

Instabiliteit wordt gewoonlijk geïdentificeerd door de geschiedenis, waarbij de patiënt ofwel dislocatie- of subluxatie-episodes rapporteert. Een subluxatie moet worden gedifferentieerd van “giving way”, omdat dit eenvoudigweg een reflexinhibitie kan zijn van de quadriceps die secundair is aan pijn. De richting van instabiliteit is meestal lateraal, met mediale instabiliteit bijna altijd secundair aan artrogene oorzaken. Bij palpatie kan het mediale retinaculum en distale patellapeesgevoeligheid of distale quadriceps-gevoeligheid worden opgewekt.

Het aantal episodes is belangrijk, omdat patiënten die voor het eerst een dislocatie (primaire dislocatie hebben en frequente subluxaties als eerste een conservatieve interventie moeten ondergaan of beperkte arthroscopische evaluatie voor gedocumenteerde osteochondrale laesies, terwijl terugkerende luxaties een indicatie is voor chirurgische interventie. Zodra instabiliteit en de richting ervan zijn vastgesteld, wordt de anatomische oorzaak van instabiliteit bepaald.

instabiliteit van de voorst-e of achterste kruisband kan leiden tot secundaire patellofemorale pijn door toegenomen patellofemorale druk en afwijkende belasting op het gewricht.

Klachten

Wordt soms alarmerend aangekondigd als een knieluxatie. De luxatie is in de regel bijna altijd naar lateraal en vaak reeds spontaan opgeheven. De maximale pijn en zwelling bevinden zich mediaal van de patella, waar het retinaculum gescheurd is.

Oorzaak

Patellofemorale instabiliteit kan het gevolg zijn van:

– Een kleine patella. Een kleinere patella vermindert de stabiliteit van de patella tijdens het sporen.

– Een ondiepe patellaire groeve. De term dysplastische femorale trochlea impliceert een ondiepe intercondylaire sulcus, vooral aan de laterale rand, wat vaak bijdraagt tot instabiliteit, hoewel het ook gezien kan worden bij pijnlijke knieën zonder episodes van instabiliteit.

– Een abnormale patella positie. De patella kan te ver proximaal of distaal ten opzichte van de trochlea liggen, aandoeningen noemen we respectievelijk patella altaen patella baja. Patella alta, als een afzonderlijke entiteit, draagt niet noodzakelijkerwijs bij tot pijn, maar kan zeker bijdragen aan laterale maltracking door ervoor te zorgen dat de patella laat tijdens de knie flexie in de patellaire groeve terecht komt. Patella baja komt zelden anders voor dan normale personen. Het wordt gezien bijachondroplastische dwergen, die zelden anterieure kniepijn hebben. En als een postoperatieve complicatie van knieoperaties. Verschillende radiografische methoden voor de diagnose van patella alta en baja zijn in de literatuur vermeld.

– Een spierdisbalans tussen de Vastus Medialis Obliquus (VMO) en Vastus Lateralis (VL).

– Gegeneraliseerde ligamenteuze laxiteit of complexe malalignment van de hele extremiteit (genu recurvatum).

Ongevalsmechanisme

Indirect inwerkend geweld met geforceerde flexie van de knie bij exorotatie van het onderbeen.

Diagnose

Lichamelijk onderzoek:

• Knie in flexie met verende weerstand, prominerende mediale femurcondyl, de patella is naar lateraal gedislokeerd. Hemarthros.

Röntgenonderzoek:

• Na repositie, zonder gips: opnames knie AP en lateraal. Geen axiale patella i.v.m. kans op hernieuwde luxatie. CAVE: osteochondraalfractuur.

Aanvullende diagnostiek:

• Niet van toepassing.

Behandeling

• Repositie na goede pijnstilling. De knie wordt gestrekt met lokale druk op de patella naar mediaal.
• Bij een ernstig pijnlijke knie, als gevolg van een hemarthros, kan een ontlastende punctie overwogen worden.
• Pijnstilling: pijnmedicatie zo nodig, cryotherapie
• Oedeemtherapie: compressiebandage.

Conservatief:

• Niet operatieve behandeling voorkeur bij primaire luxaties.

Operatief:

• Bij osteochondraalfractuur van de laterale femurcondyl of patella.
• Bij hypermobiliteit of chronische instabiliteit.

Bronvermelding:

• Orthopaedic, Examination, Evaluation en Intervention, Mark Dutton, 2004. ISBN007144520x
• Richtlijn Acute Primaire Patella Luxatie Spaarne Gasthuis, 30 april 2017, J. Heere, S. Portegies, dr. A. Van Noort, dr. M.V. Rademakers